►[M+] Individuele beeldende therapie gericht op het herstel van actorschap, voor psychiatrische patiënten met een ontwrichtende verlieservaring.

klik hier om deze module te openen

         


-Consensus based module plus-

Individuele beeldende therapie gericht op het herstel van actorschap, voor psychiatrische patiënten met een ontwrichtende verlieservaring.

Auteurs: Tineke de Graaff, Jolanda Glas, Karin Schouten, Edith van Manen, Truus Jans, Helma van Jeveren, Luc Verheyen

Ontwikkeld door  Sjuul Visser, Rianne Leusink

Jaar: 2018

Samenvatting

Doelgroep

De doelgroep kenmerkt zich door psychiatrische patiënten die niet in staat zijn een negatieve of traumatische gebeurtenis op te vangen waardoor ze alleen in het hier en nu kunnen ‘overleven’ (Frank, 1974 in Gemmeke, 2013). De lijdensdruk is groot, net zoals gevoelens van schaamte, mislukking en machteloosheid.

Context

Zorgprogramma-overstijgend: stemmingsstoornissen, PTSS, somatische symptoomstoornis, verstoorde rouw, zingevingsproblematiek, in de specialistische ggz, tweede lijn.

Interventie-aanpak

De interventie bestaat uit 18 sessies van 90 minuten, verdeeld in drie fasen, in een frequentie van eens per veertien dagen. De interventie kent drie fasen. In elke fase wordt een actieve, betrokken en reflectieve houding gestimuleerd (De Graaff, De Boer & Schoot, 2014) met de nadruk op eigen regie en het vinden van eigen oplossingen (Visser, 2018). Patiënten leren weer te beschikken over het creatieve vormgevingsproces waarmee ze op hun eigen wijze richting aan hun leven kunnen geven.

Onderbouwing

Door te leren om zelf de relatie tussen zichzelf en de omgeving opnieuw tot stand te brengen kan de patiënt zich weer ‘thuis’ voelen in de wereld. Met behulp van creativiteit, dat wil zeggen, nieuwe verhoudingen tot stand brengen, worden eigen mogelijkheden van de patiënt versterkt. Door een zintuiglijk, lichamelijke belevingswereld aan te bieden, wordt experiëntiële vermijding tegengegaan, een mogelijk onderliggende factor van de problematiek.

Onderzoek

Er is nog geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van deze module, maar er zijn wel onderzoeksresultaten voorhanden die de werkzaamheid aannemelijk maken: beeldende therapie biedt een op ‘empowerment’ gerichte omgeving waar plezier en interesse worden aangeboord, naast de mogelijkheid om een doel in het leven te vinden (Hutschemaekers, in Smeijsters, 2006; Haeyen, 2011; Wilkinson & Chilton, 2013; Wood, et al. ,2011; Geue, et al., 2010). Bovendien worden gewaarwording, zelfreflectie en acceptatie versterkt in beeldende therapie (Blomdahl, et al., 2013). De interactie met het materiaal en de reflectie daarop helpen aangezien het eigen werk vanwege het persoonlijke karakter de patiënt een spiegel voorhoudt (Keeling & Bermudez, 2006; Haeyen, 2011). Beeldende therapie heeft een positief effect op welbevinden en kwaliteit van leven van mensen met een chronische ziekte (Monshat & Castle, 2012; Kim, et al., 2018). De werkzame elementen van een op mindfulness gebaseerde vorm van beeldende therapie zijn: het integreren van stressvolle situaties en het vinden van hulpbronnen die de executieve functies kunnen ondersteunen, zoals gewaarworden, aandacht richten, plezier beleven en participeren in het hier en nu (Monti, et al, 2006; Haeyen, 2011).